ในโลกที่หมุนไปอย่างรวดเร็วและเต็มไปด้วยความคาดหวัง การรักษาจุดสมดุลในชีวิตอาจดูเหมือนเรื่องยาก แต่สำหรับมุสลิมแล้ว เรามีเข็มทิศที่เรียกว่า “วะสะฏียะฮฺ” (Wasatiyyah) หรือการยึดถือทางสายกลาง ซึ่งพระองค์อัลลอฮฺ (ซ.บ.) ทรงกำหนดให้เป็นเอกลักษณ์สำคัญของประชาชาตินี้ (Ilma et al., 2025; Muslim.Sg, 2023) และถ้าหากจะอธิบายให้เห็นภาพ “วะสะฏียะฮฺ” เปรียบเสมือนไม้พลองของนักไต่เชือกที่ช่วยประคองตัวไม่ให้เอนเอียงไปทางความสุดโต่งที่ตึงเครียดจนเกินไป หรือความย่อหย่อนที่ปล่อยเนื้อปล่อยตัวจนไร้จุดหมาย (Muslim.Sg, 2023; The World Forum for Moderation, 2020) นี่คือ “ศิลปะในการดำเนินชีวิต” ที่จะนำพาเราไปสู่ความสำเร็จทั้งในโลกนี้และโลกหน้าผ่าน 5 มิติสำคัญ ดังนี้
1. โลกนี้ที่ต้องทำ โลกหน้าคู่ใจ
อิสลามไม่ได้สอนให้เราละทิ้งโลกเพื่อมุ่งหน้าสู่สวรรค์เพียงอย่างเดียว แต่สอนให้เราใช้ชีวิตในโลกนี้อย่างมีคุณภาพเพื่อเป็นสะพานสู่โลกหน้า (Wijaya, 2024) ดังที่คัมภีร์อัลกุรอาน (28:77) ได้เตือนให้เราแสวงหาสิ่งที่พระเจ้าประทานให้ในวันปรโลก แต่ก็อย่าลืมส่วนแบ่งหรือหน้าที่ของเราในโลกนี้ด้วย ท่านนบีมูฮัมมัด (ซ.ล.) จึงทรงเป็นแบบอย่างของการเป็นทั้งผู้นำครอบครัว นักธุรกิจ และผู้นำสังคมที่มีหัวใจผูกพันอยู่กับพระเจ้าตลอดเวลา (Anwar et al., 2025; Islamweb, 2023)
2. ร่างกายคือ “ของฝาก” ที่ต้องดูแล (Amanah)
มุสลิมยุคใหม่มักหลงลืมว่า ร่างกายไม่ใช่กรรมสิทธิ์ของเรา แต่เป็น “อะมานะฮฺ” หรือของฝากจากพระเจ้า (Bhat & Ahmad, 2020; Wijaya, 2024) ท่านนบี (ซ.ล.) ทรงเน้นย้ำว่าร่างกายมีสิทธิเหนือตัวเรา ทั้งการพักผ่อนและการออกกำลังกาย (Muslim.Sg, 2023) รวมถึงความสมดุลในการกินที่เรียบง่ายแต่ทรงพลัง คือการแบ่งพื้นที่ในกระเพาะอาหารออกเป็นสามส่วน ได้แก่ ส่วนสำหรับอาหาร น้ำ และอากาศ เพื่อรักษาความคล่องตัวและสุขภาพที่ดีในการปฏิบัติศาสนกิจ (Muslim.Sg, 2023)
3. ดูแลใจด้วยความศรัทธาและวิทยาการ
ในวันที่เผชิญความเครียดรุมเร้า หลัก “วะสะฏียะฮฺ” สอนให้เราใช้การมอบหมายต่อพระเจ้า (Tawakkul) และความอดทน (Sabr) เป็นเกราะป้องกันใจ (Bhat & Ahmad, 2020) เป้าหมายคือการขัดเกลาจิตใจให้ไปถึงระดับที่สงบมั่น (Nafs al-mutmainna) อย่างไรก็ตาม หากเผชิญกับอาการเจ็บป่วยทางจิตที่ต้องการการรักษา อิสลามก็ส่งเสริมให้พบผู้เชี่ยวชาญทางการแพทย์ เพราะความเชื่อที่ว่าพระองค์ทรงสร้างทางรักษาไว้คู่กับทุกโรคเสมอ (Bhat & Ahmad, 2020)
4. สิทธิของคนข้างกายและหัวใจที่เปิดกว้าง
ความศรัทธาที่สมบูรณ์จะสะท้อนผ่านจริยธรรม (Akhlaq) ที่งดงามต่อคนรอบข้าง (Ilma et al., 2025) การให้เวลากับครอบครัวคือหน้าที่ที่ต้องรักษาพอๆ กับการละหมาด (Wijaya, 2024) นอกจากนี้ ในสังคมที่มีความหลากหลาย การใช้หลัก “ตะอารุฟ” (Ta’aruf) หรือการเรียนรู้ซึ่งกันและกัน จะช่วยให้เรามองเห็นความแตกต่างเป็นความงดงามที่ส่งเสริมการอยู่ร่วมกันอย่างสันติ (Ilma et al., 2025; Ratnah et al., 2024)
5. สติในโลกดิจิทัล
เมื่อหน้าจอสมาร์ทโฟนกลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิต มุสลิมยุคใหม่จำเป็นต้องมี “มุรอกอบะฮฺ” (Muraqabah) หรือความรู้สึกตัวว่าพระเจ้าทรงเฝ้ามองอยู่เสมอ (Anwar et al., 2025) การใช้วะสะฏียะฮฺบนโลกออนไลน์คือการรู้จักพอดี ไม่เสพติดจนลืมหน้าที่ และเลือกสร้างสรรค์หรือส่งต่อข้อมูลที่เป็นประโยชน์ เพื่อให้เวลาอันมีค่าถูกใช้อย่างคุ้มค่าที่สุด (Anwar et al., 2025)
ความงดงามแห่งการใช้ชีวิตตามครรลองวะสะฏียะฮฺ คือ การแสวงหาความพอดีในทุกย่างก้าวอย่างมีสติและไม่หยุดนิ่ง โดยเลือกเดินบนเส้นทางที่ประเสริฐที่สุดซึ่งอยู่ระหว่างความสุดโต่งและการย่อหย่อน (Muslim.Sg, 2023) และเมื่อเราสามารถหลอมรวมการดูแลศรัทธาให้เข้มแข็ง การดูแลร่างกายให้แข็งแรงในฐานะ “ของฝาก” (Amanah) ที่พระเจ้าทรงมอบหมายให้เราดูแลรักษา รวมถึงการโอบกอดคนรอบข้างด้วยหัวใจที่เปิดกว้างเพื่อสร้างความเข้าใจและยอมรับในความหลากหลายเข้าด้วยกันได้อย่างสมดุลแล้ว เราจะพบว่า อิสลามคือวิถีชีวิตที่เรียบง่ายและเต็มไปด้วยความเมตตา ซึ่งแนวทางนี้งดงามและพร้อมที่จะประคับประคองให้เราก้าวเดินไปสู่ความสำเร็จที่ยั่งยืนและความสงบสุขอย่างแท้จริง ทั้งในโลกนี้และโลกหน้า อินชาอัลลอฮฺ
รายการอ้างอิง (Bibliography)
Anwar, N. S. S., Saro, N., Muhiddin, N. I., & Abd Rahim, W. N. S. B. W. (2025). Faith in the digital sphere: The application of Al-Wasatiyyah on social media among Muslims in Malaysia. International Journal of Research and Innovation in Social Science (IJRISS), 9(9), 7652-7659. https://dx.doi.org/10.47772/IJRISS.2025.909000625
Bhat, B. A., & Ahmad, I. (2020, September 4). Mental health and Islam. The Kashmir Horizon. https://thekashmirhorizon.com/2020/09/04/mental-health-and-islam/
Ilma, L. S., Rahayu, I., Rahmawati, K. I., Tolchah, M., & Almalouh, A. (2025). Moderation in the Qur'an: Building pluralism through the principle of Wasatiyyah (Case study of Surah Al-Hujurat 49:13). Fikroh: Jurnal Pemikiran dan Pendidikan Islam, 18(1), 1-22. https://bit.ly/4cZ3gr0
Islamweb. (2023, October 2). Wasatiyyah in Islam: Its meaning and applications (الوسطية في الإسلام.. معناها وتطبيقاتها). https://www.islamweb.net/ar/article/237139/
Muslim.Sg. (2023, August 16). Moderation in Islam. By Ustazah Syafiqah Binte Mohammed. https://muslim.sg/articles/moderation-in-islam
Ratnah, Shah, S. A. A., & Alam, M. (2024). Integrating religious moderation into Islamic religious education: Strategies and impacts. At-Tadzkir: Islamic Education Journal, 3(2), 154-169. https://doi.org/10.59373/attadzkir.v3i2.67
The World Forum for Moderation (Al-Muntada al-Alami lil-Wasatiyyah). (2020, June 24). Wasatiyyah and moderation in the life of a Muslim (الوسطية والاعتدال في حياة المسلم). https://wasatyea.net/ar/content/ الوسطية والاعتدال في حياة المسلم
Wijaya, D. H. (2024, September 4). Balance between worldly life and hereafter according to Prophet Muhammad ﷺ. Zeed Sharia. https://bit.ly/4ttBdpu
ความคิดเห็น
แสดงความคิดเห็น